De Doe- en zijn- modus zijn termen waarmee je gedurende een mindfulness training kennis mee gaat maken. Maar wat houd dit nu precies in?
Kenmerken van de ‘Doe’-Modus:
- Gericht op toekomstige doelen en resultaten.
- Analytisch denken en plannen.
- Voortdurend beoordelen en vergelijken.
- Streven naar controle en verandering.
Kenmerken van de ‘Zijn’-Modus:
De ‘zijn’-modus, daarentegen, is de modus van gewoon ‘zijn’. Het is een staat van volledige aanwezigheid en openheid voor de huidige ervaring, zonder te proberen deze te veranderen of te beoordelen.
- Volledig aanwezig in het huidige moment.
- Niet-streven en acceptatie.
- Open en niet-oordelende waarneming.
- Verbinding met de innerlijke ervaring.
Schakelen tussen de doe- en zijn- modus
Om te kunnen schakelen tussen de doe- en zijn- modus beoefen je mindfulness. De Driehoek van Aandacht ook wel de Driehoek van Gewaarzijn genoemd speelt hierbij een belangrijke rol.
De driehoek van aandacht:
- Lichaamssensaties: Dit omvat het bewust worden van de fysieke sensaties in je lichaam. Denk aan gevoelens zoals warmte, kou, spanning, of ontspanning. Door je aandacht te richten op deze sensaties, kun je meer in contact komen met je lichaam en het huidige moment.
- Gevoelens: Hierbij gaat het om het waarnemen van je emotionele toestand. Welke emoties ervaar je op dit moment? Zijn ze positief, negatief, of neutraal? Het erkennen van je gevoelens zonder oordeel is een belangrijk aspect van mindfulness.
- Gedachten: Dit verwijst naar je mentale processen, zoals gedachten, overtuigingen, en innerlijke dialogen. Mindfulness nodigt je uit om deze gedachten op te merken zonder erin meegezogen te worden. Je observeert ze als voorbijgaande wolken, zonder je eraan vast te klampen.
De driehoek van aandacht helpt je om bewust te zijn van wat er zich in het huidige moment afspeelt. Door je aandacht te richten op deze drie aspecten, kun je meer helderheid, acceptatie, en aanwezigheid ervaren. Probeer het eens uit tijdens je volgende mindfulnessoefening!
Het Belang van Balans
Het vinden van een balans tussen de ‘doe’- en ‘zijn’-modus is cruciaal voor ons welzijn. Te veel tijd doorbrengen in de ‘doe’-modus kan leiden tot stress en uitputting, terwijl te veel tijd in de ‘zijn’-modus ons kan laten voelen alsof we niet productief zijn.
Hoe Vind Je Balans
- Mindfulness Meditatie: Regelmatige beoefening kan helpen om bewust te schakelen tussen modi.
- Bewuste Pauzes: Neem gedurende de dag korte pauzes om je bewust te worden van je ademhaling en lichaam.
- Reflectie: Sta stil bij je activiteiten en vraag jezelf af of je in de ‘doe’- of ‘zijn’-modus bent.
Conclusie
De ‘doe’- en ‘zijn’-modus zijn beide waardevolle aspecten van het menselijk bestaan. Mindfulness helpt ons om bewust te kiezen welke modus het meest geschikt is voor het moment en bevordert een gezonde balans tussen actie en aanwezigheid.
Bronnen:
Kabat-Zinn, J. (1990). Full Catastrophe Living: Using the Wisdom of Your Body and Mind to Face Stress, Pain, and Illness. Dit boek introduceert de basisprincipes van mindfulness en hoe deze helpen bij het schakelen tussen verschillende modi van zijn.
Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). “The Benefits of Being Present: Mindfulness and Its Role in Psychological Well-Being.” Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822-848. Dit artikel bespreekt hoe mindfulness bijdraagt aan psychologisch welzijn en hoe het kan helpen bij het vinden van balans tussen actie en aanwezigheid.
Siegel, D. J. (2010). The Mindful Therapist: A Clinician’s Guide to Mindsight and Neural Integration. Dit boek legt uit hoe mindfulness en zelfbewustzijn kunnen bijdragen aan een beter begrip van onszelf en ons functioneren in de wereld.
Germer, C. K., & Neff, K. D. (2013). “Self-Compassion in Clinical Practice.” Journal of Clinical Psychology, 69(8), 856-867. Dit artikel bespreekt de rol van zelfcompassie en mindfulness in het verbeteren van welzijn, inclusief het belang van acceptatie en niet-oordelende waarneming.
Hölzel, B. K., et al. (2011). “Mindfulness practice leads to increases in regional brain gray matter density.” Psychiatry Research: Neuroimaging, 191(1), 36-43. Deze studie toont de neurobiologische voordelen van mindfulness aan, wat het belang van de ‘zijn’-modus onderstreept.
